ការវិវាទអំពីបញ្ហាព្រំដែនកោះ រវាងជប៉ុន និងរុស្ស៊ី

ដោយៈ សេង ស៊ីដារ៉ូ

កិច្ចព្រមព្រៀងមួយត្រូវបានចុះហត្ថលេខានៅថ្ងៃទី៧ ខែកុម្ភៈ ១៨៥៥ រវាងប្រទេសរុស្សី និងប្រទេសជប៉ុនអំពីបញ្ហាប្រជុំកោះ Iturup និងកោះ Urup divides ។

កោះ Sakhaline គឺជាតំបន់ទ្រនាប់មួយ ដែលប្រទេសទាំងពីរគ្មានអ្នក ណាមួយជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិ។ នៅពេលដែលរដូវក្តៅត្រូវបានបញ្ចប់ ក្នុង ឆ្នាំ១៨៥៥ ទាហានរបស់ប្រទេសអង់គ្លេស និងបារាំង បានត្រូវដកចេញ ពីដែនកោះ Urup and baptize ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តនឹងគ្នា។ គេបានហៅ ឈ្មោះប្រជុំកោះនោះថា Archipel of the Fog (កោះអាថ៌កំបាំង) ដូច្នេះ ទាហានទាំងអស់ ដែលឈរជើងនៅលើកោះនេះ មិនអាចស្ថិតនៅរយៈ ពេលយូរបានទេ។

ផែនទីនៃកោះ Kouriles

Carte des îles kouriles

ជាមួយនឹងសន្ធិសញ្ញាដែលមានឈ្មោះថា Saint-Pétersbourg ដែលបាន សម្រេចសេចក្តីនៅថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៨៧៥ ប្រទេសជប៉ុន បានបន្ទន់ ឥរិយាបថអំពីដែនកោះ ជាមួយប្រទេសរុស្សី។ ប៉ុន្តែប្រទេសរុស្សីបាន ទា មទារយកកោះចំនួន ១៨មកវិញ ដែលសំអាងថា ជាមូលដ្ឋានសេដ្ឋកិច្ច។

ដោយឡែកប្រទេសជប៉ុនយល់ឃើញថា ចំពោះផលប្រយោជន៍នៅលើ ដែនកោះនោះ មិនដូចជាសំបូរបែបទេ ព្រោះជាផ្ទៃដីដែលគេអាចទាញ យកផលបានតិចតួចពីសមុទ្ទនៃកោះ Okhotsk នោះ។

ជប៉ុនយល់ឃើញទៀតថា នេះជាសន្ធិសញ្ញាដូចគ្នា និងផ្លាស់ប្តូរនៃដែន ដីជប៉ុន សម្រាប់ជាថ្នូរនឹងបញ្ហាផ្សេងៗ វិញ។ វាគឺជាថ្លៃឈ្នួលដែលមហា អំណាចនៃចក្រភពទាំងពីរអាចការពារនូវជាតិសាសន៍របស់គេ និងការ ប្រគល់ឱ្យនូវអធិបតេយ្យភាពសម្រាប់ប្រទេសជាតិរបស់គេ ប្រសិនបើ គេធ្វើការសម្រេចចិត្ត ហើយពួកគេយល់ព្រមឱ្យស្ថិតនៅទីកន្លែងមួយ ស្ថិតនៅក្រោមច្បាប់នៃប្រទេសថ្មីរបស់ពួកគេ។

ការចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាអំពីប្រជុំកោះ Saint-Pétersbourg មក ដល់ត្រឹមនេះ បានបំពេញជាទម្រង់ នៃផ្នែកមួយរួចហើយរបស់ប្រទេស ជប៉ុន និងការចងភ្ជាប់នៃការងារគ្របគ្រងនៅលើកោះ Hokkaid ។

សន្ធិសញ្ញាក្រុង សាន់ហ្រ្វាន់ស៊ីស្កូ ដែលត្រូវបានចុះហត្ថលេខានៅថ្ងៃទី ២២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៨៧៥ នៃសន្ធិសញ្ញា Saint-Pétersbourg បានបញ្ជាក់ អំពីចំណុចមួយចំនួនថា ៖

១.វាជាការពិតមួយដែលប្រទេសរុស្សី និងប្រទេសជប៉ុន ដែលមានកម្ម វត្ថុជាក់លាក់ ដើម្បីស្រាវជ្រាវ បានត្រឹមត្រូវក្នុងការធ្វើអាជីវកម្មរ៉ែ ការ ធ្វើនេសាទ រួមនឹងការលើកលែងពន្ធសម្រាប់នាវាចរអន្តរជាតិ ទាំងមូល រហូតដល់ទីបញ្ចប់។

២.កម្មវត្ថុរបស់ប្រទេសជប៉ុនអំពីកោះ Sakhalនិងវត្តមានរបស់

ប្រទេសរុស្សីនៅប្រជុំកោះ ដែលមានកំណប់មហាសាល និងការបញ្ជាក់អំពីលទ្ធភាពដែលនឹងមានសម្រាប់ពួកគេ។

៣.សេរីភាពនៃជំនឿសាសនា គឺជាគោលបំណងចំបងបំផុតរបស់ ប្រទេសជប៉ុននៅលើដែនកោះ Sakhaline ដែលប្រទេសរុស្សី កំពុង តែគ្រប់គ្រងនោះ។ នៅក្នុងស្ថានភាពដ៏វិសេសវិសាលនេះ ព្រះវិហារ និងប្រាសាទបុរាណ ត្រូវបានថែរក្សា និងការពារ។

៤.ប្រជាជនម្ចាស់ស្រុកនៃតំបន់ប្រជុំនៃកោះ Sakhaline ត្រូវបានការខិត ខំប្រឹងប្រែងរៀបចំរវាងប្រទេសជប៉ុន និងប្រទេសរុស្សី រយៈពេល៣ឆ្នាំ ប្រសិនបើពួកគេមានបំណងរស់នៅលើកន្លែង ដែលកំពុងស្នាក់នៅ និងត្រូវបានការពារកម្មសិទ្ធិ និងសេរីភាពរបស់ពួកគេ។

៥.សិទ្ធិ និងសេរីភាពរបស់ប្រជាជនទាំងអស់ រួមតាំងសាសនានៅលើ កោះ Sakhaline និងប្រជុំកោះជាច្រើន រួមទាំងប្រាសាទបុរាណផងត្រូវ បានការពារ។

នៅក្នុងឆ្នាំ១៩០៥ កោះ Sakhaline មានការផ្លាស់ប្តូរទៅជាដែនដីចំណុះ បន្ទាប់ពីសង្រ្គាមលោកលើកទី២។ ប្រជុំកោះនេះ ត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោ យសហភាពសូវៀត ហើយប្រទេសជប៉ុនបានព្យាយាមធ្វើការទាមទារ នូវកោះចំនួន ៤ នៅភាគខាងត្បូង ក្នុងនោះមាន៖ កោះ Kunashiri, Etorofu, Shikotan and the archipelago of Habomai is a third of total surface ជាការពិត សន្ធិសញ្ញាទីក្រុង San Francisco ក្នុងមាត្រា ២ បាន ចែងអំពីប្រាក់ឈ្នួលនៃកោះ Kouriles ត្រូវតែប្រគល់ទៅឱ្យប្រទេសរុស្សី ប៉ុន្តែឯកសារនេះ មិនត្រូវបានបញ្ជាក់ឱ្យបានច្បាស់ថា កោះមួយណា ដែលបានប្រមូលផ្តុំ ដែលគេហៅថា កោះ Kourilesនោះ។

ប្រទេសរុស្សីដែលពីមុនជាអតិតសហភាពសូវៀតនោះ បានអះអាងថា អ្វីដែលជាទម្រង់នៃផ្នែកមួយរបស់កោះ Kouriles និងកោះ Iturup ក្នុង នោះមានកោះ Etorofu មានផ្ទៃក្រឡា 3 184 km² កោះ Kunashir មាន ផ្ទៃក្រឡា 1 499 km² កោះ Shikotan មានផ្ទៃក្រឡា 253 km² និងប្រជុំ កោះ Habomai មានផ្ទៃក្រឡា 98 km² នៅផ្នែកដទៃទៀត ជប៉ុនបានធ្វើ ការសន្មត់ថា កោះតាំង៤ នេះ ស្ថិតនៅជាប់ជាមួយកោះ Hokkaid ដែល ត្រូវបានគេហៅថា Territories of North។ ការប្រគល់កោះនេះ គឺជាយុត្តិ សាស្រ្តនៃផលប្រយោជន៍យ៉ាងសំខាន់ ប៉ុន្តែអ្វីដែលពិតប្រាកដនោះ គឺជា កោះរបស់ប្រទេសជប៉ុន កងនាវារបស់រុស្សីមានមូលដ្ឋានរឹងមាំនៅកំពង់ ផែឈ្មោះថា Vladivostok ក្នុងសមុទ្ទ Pacific។

ការកាន់កាប់ប្រជុំកោះ បន្ទាប់ពីសង្រ្គាមលោកលើកទី២ ជាមួយនឹងអ្វី ដែលបានអនុញ្ញាតឱ្យកងកំលាំង និងផ្នែកភូគព្ភសាស្រ្តរបស់សហភាព សូវៀត នៅក្នុងសមុទ្ទ Pacific អ្វីដែលជាជំហររឹងមាំជាងគេ គឺជាសំណួរ ទាក់ទងទៅនឹងតំបន់នេសាទនៅជុំវិញប្រជុំកោះទាំងនោះ។

https://kronglungvek.com.kh