ហេតុអ្វីចិន និងអាមេរិក បារម្ភខ្លាចបំផុតនៅពេលកូរ៉េទាំងពីរបង្រួបបង្រួមគ្នា ឲ្យទៅជាប្រទេសតែមួយវិញ?
ដោយៈ សេង ស៊ីដារ៉ូ
តាំងពីទស្សវត្សទី៩០មកទល់សព្វថ្ងៃ ថ្នាក់ដឹកនាំចិនយកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំងទៅលើឧបទ្វីបកូរ៉េ ពីព្រោះការថមថ យឥទ្ធិពលរបស់រុស្ស៊ីនៅក្នុងឧបទ្វីបនេះ ដាក់ប្រទេសចិនឲ្យប្រឈមមុខគ្នាផ្ទាល់តែម្ដង ជាមួយអាមេរិក។ អ្វីដែលចិននិងអាមេរិកបន្ដឃ្លាំមើល គឺទំនាក់ទំនងកាន់តែល្អឡើងរវាងកូរ៉េខាងជើង និងកូរ៉េខាងត្បូង។
នៅឆ្នាំ១៩៩១ កូរ៉េទាំងពីរចុះហត្ថលេខាទទួលកិច្ចព្រមព្រៀងជាមូលដ្ឋានមួយ ស្ដីពីការមិនឈ្លានពានគ្នាទៅវិញទៅមក ស្ដីពីការមិនឈ្លានពានគ្នាទៅវិញទៅមក ស្ដីពីការបង្កើតឡើង «ទូរស័ព្ទក្រហម»មួយដើម្បីឲ្យថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេសទាំងពីរអាចទូរស័ព្ទទាក់ទងគ្នាបានពេលមានអាសន្នកើតឡើង។
ការសម្រួលទំនាក់ទំនងរវាងកូរ៉េទាំងពីរ បានបោះមួយជំហានធំទៅមុខនៅឆ្នាំ២០០០ នាឱកាសជំនួបកំពូលជាប្រវត្តិសាស្ដ្ររវាងប្រធានាធិបតី កូរ៉េខាងត្បូង គឹមដេយុង និងអគ្គមគ្គុសទ្ទេសក៍កូរ៉េខាងជើង គឹមជុងអ៊ីល។ ក៏ប៉ុន្ដែក្រោយមក កូរ៉េទាំងពីរ មើលមុខគ្នាមិនចំជាថ្មី ដោយហេតុតែកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើង។ ក្តី សង្ឃឹមហាក់ដូចជាវិលមកវិញ កូរ៉េទាំងពីរហាក់ដូចជាចង់ខិតចូលជិតគ្នាជាថ្មី ពេលដែលប្រធានាធិបតីកូរ៉េខា ងត្បូង រ៉ូ ម៉ូលយុន និងអគ្គបគ្គុទ្ទេស កូរ៉េខាងជើងកឹម ជុងអ៊ីល ជួបគ្នានៅទីក្រុងព្យុងយ៉ាងនៅខែតុលា ឆ្នាំ២០០៧។
ហេតុអ្វីបានជាចិន និងអាមេរិក យកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំងម៉្លេះទៅលើកិច្ចសន្ទនារវាងកូរ៉េទាំងពីរ? ការពិត ទាំង ចិនទាំងអាមេរិក បារម្ភខ្លាចនៅទីបំផុតកូរ៉េទាំងពីរបង្រួបបង្រួមគ្នា ឲ្យទៅជាប្រទេសតែមួយវិញ។
ក្តីបារម្ភតែមួយ ប៉ុន្តែមូលហេតុពីរខុសគ្នាគឺ៖
ចំពោះអាមេរិកៈ បើសិនកូរ៉េទាំងពីរក្លាយជាប្រទេសតែមួយវិញ នោះបញ្ហានៃវត្តមានទាហានអាមេរិក ៧០០០ នាក់នៅកូរ៉េខាងត្បូង និងនៅជប៉ុននឹងចោទឡើង។
ចំពោះចិនៈ ការដែលកូរ៉េទាំងពីរអាចក្លាយជាប្រទេសតែមួយវិញ ព្រោះនៅជាប់ជិតបង្កើយនឹងខ្លួន គឺជាគ្រោះ ថ្នាក់មួយជាយថាហេតុ។ ពីព្រោះ ប្រទេសកូរ៉េតែមួយដែលមានប្រជាជនរហូតទៅដល់ជាង ៧០លាននាក់ និងដឹកនាំដោយរបបនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ចសេរីនិយមមួយនឹងអាចក្លាយជាមហាអំណាចមួយយ៉ាងលឿនរហ័ស ក្លាយជាគូប្រជែងមួយរបស់ចិននៅថ្ងៃណាមួយជាមិនខានឡើយ។ យុទ្ធសាស្ត្ររបស់ថ្នាក់ដឹកនាំចិន គឺទាញកូរ៉េខាងជើងឲ្យឃ្លានចេញម្តងបន្តិចៗ ពីសហរដ្ឋអាមេរិក។
នៅក្នុងន័យនេះ តាំងពីឆ្នាំ២០០២ ចិនមិនចាំបាច់ធ្វើអ្វីឡើយ ពីព្រោះការទូតប្រកបដោយហិង្សារបស់អាមេរិកនៅលើឆាកអន្តរជាតិ ធ្វើឲ្យសាធារណមតិកូរ៉េខាងត្បូង ស្អប់អាមេរិកខ្លាំងឡើងៗ។ ពួកយុវជនកូរ៉េ ធ្វើបាតុកម្មតាមដងផ្លូវទាមទាញឲ្យទ័ពអាមេរិកចាកចេញពីប្រទេសគេ។
អ្នកនយោបាយកូរ៉េខាងត្បូងក៏ដូចគ្នាអញ្ជឹងដែរ នាំគ្នាបន្ទោសជំហររឹងរូសពេករបស់អាមេរិកនៅចំពោះមុខកូរ៉េខាងជើង។
ជាទូទៅពួកគេយល់ឃើញថា មានតែចិនទេដែលអាចកែតម្រង់កូរ៉េខាងជើង និងអាចជួយរក្សាស្ថិរភាពនៃឧប ទ្វីបកូរ៉េបាន។ ម្យ៉ាងវិញទៀត កត្តាសេដ្ឋកិច្ចក៏កំពុងទាញចិន និងកូរ៉េខាងត្បូងឲ្យខិតចូលជិតគ្នាបាន។ ប៉ុន្មាន ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ក្រុមហ៊ុនធំៗរបស់កូរ៉េខាងត្បូងបានទៅដាក់ទុនរកស៊ីនៅប្រទេសចិន ដូចជានៅ ណង់កាំង ជាដើម។
នៅឆ្នាំ២០០៥ វិនិយោគកូរ៉េខាងត្បូងនៅចិនកើនឡើងដល់ជិត ៥០០០លានដុល្លារ។ ដោយឡែក កត្តាវប្បធម៌កក៏ជួយទាញចិន និងកូរ៉េខាងត្បូងឲ្យខិតជិតគ្នាដែរ។ ជនជាតិកូរ៉េខាងត្បូងច្រើនឡើងៗ បែរទៅរកគោល ការណ៍កុងហ្វុយស៊ុសនិយម (Confucianism) ដែលជាឫសគល់រួមនៃវប្បធម៌ចិន និងវប្បធម៌កូរ៉េ ហើយតាំ ងពីឆ្នាំ២០០៣មក និស្សិតភាគច្រើននៃសកលវិទ្យាល័យជាតិនៅទីក្រុងសេអ៊ូលចូលចិត្តរៀនភាសាចិនជាង ភាសាអង់គ្លេស។
ថ្វីៗកន្លងទៅនេះ ការស្ទាបស្ទង់មតិមួយថែមទាំងបង្ហាញថា ពលរដ្ឋកូរ៉េខាងត្បូងមួយចំនួន ធំចង់ឃើញប្រទេសខ្លួនមានទំនាក់ទំនងស្និតជាមួយចិនជាជាងមួយជប៉ុន។ ឯកសារយោង ភូមិសាស្ត្រនយោបាយប្រទេសចិន ដោយលោក ហ្សង់ ហ្វ្រង់ស័រ តាន់។
Post a Comment