ចិន ចាប់ផ្តើមបង្ហាញឲ្យឃើញនូវមហិច្ឆតារបស់ខ្លួនទៅ លើអាស៊ីខាង ត្បូង

ដោយៈ សេង ស៊ីដារ៉ូ

ប្រទេសចិនចាប់ផ្តើមបង្ហាញឲ្យឃើញ នូវមហិច្ឆតារបស់ខ្លួនទៅលើអា ស៊ីខាងត្បូងតែប៉ុន្មានខែប៉ុណ្ណោះ ក្រោយ ការចាប់បដិសន្ធិឡើងនៃសា ធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន។ កាលនោះ កងទ័ពម៉ៅ សេទុង វាយលុក លុយទៅលើ ទីបេ ហើយលេបយកទាំងស្រុងដែនដីនេះ នៅឆ្នាំ១៩៥១។

ចិនបានច្បាំងយកទីបេ ពីព្រោះចិនខ្លាចឥណ្ឌាដែ លទទួលបានឯករាជ្យ ពីអង់គ្លេសនៅឆ្នាំ១៩៤៧ ចូលទៅត្រួតត្រាដែនដីនេះមុនខ្លួន។

នៅសម័យកាលក្នុងជារដ្ឋធំ និងសំខាន់ជាងគេនៅអាស៊ីខាងត្បូង ឥណ្ឌា​ត្រូវទទួលមរតកឥទ្ធិពលរបស់ចក្រ ភពអង់គ្លេសនៅទីបេ និងប៊ូតង់។

នៅ​​ចំពោះមុខការឈ្លានពានរបស់ចិនទៅលើទីបេ ប្រទេសឥណ្ឌារបស់ នេហ៍រុ បានត្រឹមថ្កោលទោស និងបានត្រឹមតែផ្តល់សិទ្ធិជ្រកកោននយោ​បាយ​ឲ្យដាឡៃឡាម៉ា តែប៉ុណ្ណោះ។

តាំងពីពេលនោះមកអាស៊ីខាងត្បូងផ្តើមយល់ច្បាស់អំពីធាតុពិតនៃប្រទេសចិនកុម្មុយនីស្ត ថែមទាំងចង់លាត សន្ធឹងអនុតរភាពរបស់ខ្លួនទៅ​លើ​តំបន់ ហ៊ីម៉ាឡៃយ៉ា ទីតាំងនៃប្រទេសនេប៉ាល់ និងប្រទេសប៊ូតង់​ទៀត​ផង​។ ជាក់ស្តែងអគ្គមគ្គុទ្ទេសក៍ចិន ម៉ៅសេទុង ធ្លាប់និយាយថា “ខ្សែទឹក ឬជួរភ្នំ មិនមែនជាព្រំដែនធម្មជាតិ ហើយក៏មិនមែនជាមហា​រនាំងដែល​មិនអាចផ្លោះផុតនោះទេ”។

ម៉ៅ សេទុង ចង់និយាយថា ភ្នំហិម៉ាល័យ មិនអាចមករារាំងបានឡើយ មហិច្ឆតារបស់ចិនទៅលើប្រទេសនេប៉ា ល់និងប្រទេសប៊ូតង់។

ឧទាហរណ៍ មួយទៀតនៃមហិច្ឆតារបស់ចិនទៅលើអាស៊ីខាងត្បូង គឺ​ករណី​នៃដែនដីកា ស្មៀរ។ នៅក្នុងទសវត្ស៥០ ចិនបានចូលមកច្បិច​យកម្តងបន្តិចៗ ប៉ែកឥសាននៃកាស្មៀរ ម្តុំតំបន់អាកសៃឈីន ដែលមាន​ផ្ទៃដីប្រមាណ ៣ម៉ឺន ៣ពាន់គីឡូម៉ែត្រក្រឡា។ ក្រោយមកទៀត នៅឆ្នាំ​១៩៦៣ ប្រទេសប៉ា គីស្ថាន សម្រេចផ្ទេរផ្ទៃដីប្រមាណ ៥ពាន់ ១រយ ៨០ គឺឡូម៉ែត្រក្រឡា នៅប៉ែកខាងជើងកាស្មៀរទៅឲ្យចិនទៀ ត។ ជាផ្លូវិញ ចិនសន្យាជួយការពារប៉ាគីស្ថាន នៅចំពោះមុខការគំរាមគំហែងពី​សំ​ណាក់​ប្រទេសឥណ្ឌា។

សព្វថ្ងៃចិនកាន់កាប់១ភាគ៣នៃដែនដីកាស្មៀរ ដែលឥណ្ឌា និងប៉ាល់គី​ស្ថាន ដណ្តើមគ្នាអស់រយៈពេលជាង ៥០ឆ្នាំកន្លងមកហើយ។ ចិនក្តាប់​យកប៉ែកអីសាននៃកាស្មៀរ ជាអទីភាពមួយចាំបាច់បំផុតសម្រាប់ថ្នាក់​ដឹកនាំ ចិន។ ចិនអាចត្រួតត្រាពិនិត្យបានល្អខេត្តស៊ីងជាំង ដែលនៅជាប់​កា​ស្មៀរ និងដែលសម្បូណ៍ទៅដោយពួកអ៊ុយហ្គួរ អ្នកកាន់សាសនា​អ៊ី​ស្លាម​រស់​នៅ។

ធ្វើបែបនេះចិនមានឥទ្ធិពលការពារកុំឲ្យឥទ្ធិពលអ៊ីស្លាមជ្រុលនិយម ធ្លាយចេញមកពីកាស្មៀរ ហើយចូលមកខេត្តស៊ីងជាំងបាន។ ម្យ៉ាង​វិញទៀត មហិច្ឆតារបស់ចិនទៅលើអាស៊ី ខាងត្បូង ក៏ស្តែងឡើងតាម​រយៈការស្វែងរកច្រកមួយ ចេញពីដីគោកចូលទៅមហាសមុទ្រឥណ្ឌា​ដែរ។

ឯកសារយោងៈ ភូមិសាស្ត្រនយោបាយប្រទេសចិន ដោយលោក ហ្សង់ ហ្វ្រង់ស័រ តាន់។

https://kronglungvek.com.kh