ប្រវត្តិសាស្រ្ត កសិកម្ម ដែលមកពី អាស៊ីខាងកើត និងប្រទេសចិន

ដោយៈ សេង ស៊ីដារ៉ូ

អ្នកប្រាជ្ញ បានដាក់គោលបំណងនៃគោលការណ៍ដើម្បីបញ្ចាក់នៅ ប្រវត្តិ សាស្រ្ត ដែលបានអភិវឌ្ឍន៍នៃកសិកម្ម។

ការផ្លាស់ប្ដូរដែលបានមកពីប្រមូលផ្ដុំកសិកម្ម មានការទំនាក់ទំនងគ្នា ពឹងទៅលើភាពជាក់ស្ដែងដែលមកពី អាស៊ីខាងកើត និងប្រទេសចិន បានចង្អល់ថាមានមុនគេ ក្នុងរយៈពេលដែលគេបង្ហាញភាពខ្លាំងខ្លា និងមានកំនើនជាក់លាក់ ដែលគេបានស្គាល់នៅក្នុងអាស៊ីប៉ែកនិរតី ហើយនឹងជនជាតិចិន។

ថ្មីៗនេះគំរូជាច្រើនបានបង្ហាញពីជំរើសនៃធនធានបានកើតជាច្រើនបន្ថែមទៀត។ ម្យ៉ាងវិញទៀតព្រៃឈើ ក៍ដូចជាស្រែដែលបានប្រមូលច្រូត កាត់នៅខាងមុតស្រាប់ ដែលនឹងបានកើតឡើងនៅដីស្រែចំការ។

តាមការជាក់ស្ដែងវានៅតែបានលិចឡើង ដែលការធ្វើដំណាំនៅក្នុងព្រៃ វាមិនបានធ្វើឲ្យសត្វមកយ៉ាយីបានឡើយ បន្តែដំណាំស្រូវសាលីមិនបាន លិចឡើង ឲ្យមានភាពធនជាមួយនឹងការធ្វើដំណាំកសិកម្ម នៅពេល បូរាណ។

ជាង៣០០០ឆ្នាំមកហើយ បានក្លាយខ្លួនជាដីស្រែដែលមានភាពធន់ ទៅ នឹងធាតុអាកាស។ រីឯធាតុអាកាសប្រែប្រួលបានបង្ហាញថា វាមានដើម ហេតុមកពីកសិកម្ម ដែលបានបង្កើតឡើងច្រើននៅក្នុងព្រៃ និងហេតុ ការនៅក្នុងស្រែចំការ បង្កើតឡើងតិចតួចដែលប្រើប្រាស់ដោយ ឧបករណ៍ បូរាណ។

នៅពេលដែលអាកាសធាតុ បានចំនួសកន្លែងមួយទៅកន្លែងបន្ទាប់ពី អាយុកាលនៃទឹកកក (c. 11,000 BC) ដែលផែនដីនិងក្លាយទៅជា រដូវ ប្រាំងដែលមានរយៈពេលយូរ ហើយលក្ខ័ណទាំងនេះគឺបានមក ពីប្រ ចាំឆ្នាំ នៃដីស្រែចំការតែមួយ ដែលនៅរដូវប្រាំធ្វើឲ្យដីស្រែទាំងនេះងាប់ នៅក្នុងរដូវប្រាំង ដែលមានរយៈពេលយូរ ហើយវាបានចាក់ចេញនិង គ្រាប់ពូជដែលគ្មានភាពលូតលាស់ បន្ទាប់ពីព្រៃឈើមិនបានលូតលាស់ ។

ការកែប្រែនេះ បានលូតលាស់ឡើងវិញ ដោយអ្នកចេះនិងបូកបញ្ចូល លោក ដាវិតរិនដូ គឺបានមានគំណិតដែលបង្តើតកសិកម្មនេះ។ នេះគឺ ជាការកែប្រែដែលបានផ្លាស់ប្តូរនៃដីស្រែចំការ ហើយនឹងពួកមនុស្ស យើង ដែលបានចាប់ផ្តើមជាមួយភាពធន់មួយដោយការពារនៃព្រៃឈើ។អ្នកមានឯកទេសដែលបានរកឃើញតាំងពីសម័យបូរាណ។

កសិកម្មគឺជាការធ្វើដោយសារតែកំលាំងសត្វ ទៅលើចំការ ហើយនិង ជីវិតដ៍ទៃទៀតដែលបានមកពីចំនីអាហារ និងមានអ្វីច្រើនទៀតសំរាប់ ទ្រទ្រង់ជីវិត[១]។

វចនានុក្រមបាននិយាយថា កសិកម្មជាវិទ្យាសាស្រ្តសិល្បះ ឫ មុនរបរ ដែលមានការមម៉ាញឹកជាមួយនិងដីស្រែកសិកម្ម ក្នុងការដាំដុះ ហើយ និងសំរាប់ចញ្ចឹមជីវិតមនុស្ស និងសត្វ។

ទាំងនេះសុទ្ធតែមានអត្ថន័យជាក់លាក់ វិទ្យាសាស្រ្តជឿនលឿន។ អ្វី ដែលសំខាន់នេះ គឺអ្វីដែលយើងទាំងអស់គ្នាត្រូវគិតអំពីកសិកម្ម និង អ្នកតំណាងឲ្យកសិករដែលបានចំណាយពេលទៅលើកសិកម្ម។

https://kronglungvek.com.kh

ឯកសារយោង

http://search.conduit.com/results.aspx?q=crop+management+of+long+bean&Suggest=&stype= Results&FollowOn=True&SSPV=EB_SSPV&SelfSearch=1&SearchType=SearchWeb&SearchSource=15&ctid=CT3072253&octid=CT3072253 -plant Genetic and​Breeding ​របស់និស្សិត​ជំនាន់​​ទី៥ ឆ្នាំទី២ -SEED PROCESSINGAND STORAGE (Copyright © 2004 by Jeffrey H. McCormack, Ph.D.)

1.  http://en.wikipedia.org/wiki/Vigna_unguiculata_subsp._sesquipedalis

ក្រសូងកសិកម្ម និងការស្រាវជ្រាវពីនិស្សិត នៅសាកលវិទ្យាល័ភូមិន្ទកសិកម្ម

សៀវភៅដំណាំត្រប់របស់ក្រសួងកសិកម្ម និង នេសាទ លេខ ១៤៤៥. CAM(SF ) 2005 រ៉េន រដ្ឋា សិស្ស​កសិ​កម្ម ( បាត់ដំបង)